Delta Finans

Finansal Kiralama Nedir

Finansal Kiralama Nedir

Kuruluşlar büyüme dönemine geçtiklerinde var olan yatırım verilerini canlandırmak için ihtiyaç duydukları kısa vadeli finansman yönetimlerinden biridir. Finansal kiralama diğer bir de işte Leasing anlamına gelmektedir.

Finansal Kiralama Nedir

Öncelikli olarak Finansal Kiralama leasing kelime anlamını açmak gerekirse mülkiyetten doğan kullanma haklarının ve yararlanma haklarını ekonomik olduğu olgusuna dayanmaktadır.

Leasing kavramına göre finansal kiralama kasıtlı bir süreye tabi kiralayan (Leasing firması) ile kiracı arasında hazırlanan kiralayan tarafından seçilen ve yine kiralayan tarafından tüm maliyetinin karşılandığı kullanma hakkının ise kiracı da kalmasını sağlayan bir sözleşmedir.

Konuyu örneklendirmek gerekirse kurumsal firmaların satın almak yerine belirli bir süre için kiraladıkları ürünler ve bu ürünleri kiraladıkları bünyeler tam olarak anlatılmak istenen Leasing firmalarıdır.

Kurumsal bir şirketin çalışanlarına ya da sınıflandırmak gerekirse yöneticilerine araç tesis etmesi bir leasing örneğidir firma onlarca araç satın almak yerine yöneticilerin sayısı kadar istenilen markada ve konforda araç kiralayarak şirket prensiplerini idame ettirmektedir.

Kurumsal anlamda bir araba kiralama konusu finansal kiralama sistemi içerisinde yer almaktadır ve yine aynı şekilde bazı kurumların matbaa tipi büyük fotokopi makinaları da bu alanın içinde yer almaktadır.

Leasing şirketlerinde tüm ürünler için devir süresi 4 yıldır ancak teknolojik niteliği ve ekonomik yararlanma süreleri göz önünde bulundurulduğunda işletme süresi 4 yıldan kısa olduğu hazine müsteşarlığınca uygun görülen mallar içinse 4 yıldan kısa bir vadede finansal kiralama işlemin düzenlenmektedir.

Genel olarak bu sözleşmeler 4 yıl olsa da özel koşullar göz önünde bulundurulduğunda 4 yıldan daha kısa bir sürede finansal kiralama işlemi gerçekleştirilebilir.

Türkiye’de konu ile ilgili ilk düzenlemeler bir kararname ile Bakanlar Kurulu kararında düzenlenmiş ve bu düzenlemede finansal kiralamaya ilişkin şu cümlelere yer verilmiştir ”yatırımlara ilişkin ekipmanların temin edilip firmalara taksitle satılması veya kiraya verilmesinden ”Mevzuatımızda net bir şekilde olmasa dahi ilk kez leasing’e yer verilmiştir.

Gerçek anlamda Leasing in hukuki altyapısı 1985 yılında çıkan 3226 sayılı kanun ile bu kararın ardından 1986 yılında ilk Leasing şirketi kurulmuştur.

Günümüzde 1986 yılından bu yana ne Leasing’in yatırımlardan elde ettiği kar giderek artmaktadır. Genel olarak dünya çapında bakıldığında Türkiye pazarındaki payının yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Türkiye halen bu konuda henüz çok yol kat edememiştir.

Finansal kiralamayı kullanım alanı gelişmiş ülkeler genellikle sanayi ülkeleri olmakla birlikte bu oran Türkiye’de %10’un altında kalmaktadır ki gelişmiş ülkelerde oran %30 civarındadır.

Bu açıklamalar ışığında 1986 yılında ilk Türk finansal kiralama şirketi İktisat Leasing tir.

Leasing şirket türleri

Leasing şirket türleri genel olarak üç başlık altında toparlanabilir Bunlardan ilki satıcı ile üretici arasında yapılan Leasing firmalarıdır. Bir diğeri bağımsız Leasing firmaları ve sonuncusu acente bir diğer anlamıyla yapılandırıcı tür olarak karşımıza çıkmaktadır.

Satıcı üretici tavanlı Leasing firmaları ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmaya başlanmıştır bu firmaların yaptığı anlaşmalar aynı zamanda iki taraflı Leasing firması adı altında toplanır.

Bağımsız Leasing firmaları bu firmalar sektörde profesyonel amaçlı kurulmuş herhangi bir olasılık ile üretici ya da satıcı firmaya bağlı olmayan kurumlardır. Dünya çapında Leasing kurumlarına baktığımızda birçoğunun bu standart içinde var olduğunu görmekteyiz bu kelimeler farklı bir sözleşme yapısına sahip olması nedeniyle hem üretici hem de kiracıdır aynı zamanda yani bu şirketler bağımsızdır.

Acenta Leasing firmaları bizim ülkemizde olmamasına karşın dünya finansal kiralama sektöründe ve hatta Leasing de oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu tip firmalar butik çalışmaları sebebiyle kendi müşterilerine uygun mal veya ekipmanı temin etmeye çalışıyorlar ve hatta müşterilerin hayatlarını öyle kolaylaştırma çabası içindedirler ki müşterilerine ihtiyaçlarını karşılayacak Leasing firmasına karar verilir.

Leasing firması risklerine karşı batık sigortası olan kişilerin sicillerini düzelterek eğer gerekiyorsa fon kaynaklarından yararlandırılır ve böylece defterlerini hiçbir İşlem yapılmaz.

Leasing türleri

Leasing türleri 11 başlık altında toplanmıştır. Bunlar sırasıyla satışa yardımcı Leasing, brüt – net kiralama, satış ve geri kiralama, tam ödemeli ya da tam ödemesiz kiralama, yurtiçi kiralama, yurtdışı kiralama, gerçek kiralama, takas şeklinde kiralama, alt kiralama, özel kiralama, ikinci el kiralama, dolaylı ya da dolaysız Leasing olmak üzere Leasing türleri belirtilen ana başlıklar altında toplanmıştır.

Finansal kiralama ve operasyonel kiralama

Günümüzde finansal kiralanan ürünler firmalara vergi avantajı sağlamaları nedeniyle öne çıkmaktadır. Uluslararası muhasebe standartları heyete konuya açıklık getirerek hangi tür işlemlerin operasyonel kiralama olduğunu ve hangi işlemlerin ise finansal kiralama olduğunu uluslararası muhasebe standartları heyetinin vermiş olduğu ya da açıklamış olduğu maddeler gereğince hangi şirketlerin vergi avantajından yararlanabileceği unsurları netleştirilmiştir.

Finansal kiralama kriterleri

  • Amerika Birleşik Devletleri’nde yayınlanan standartlara göre,
  • Kira süresi sonunda mülkiyetin kiracıya devri gerekiyorsa,
  • Kira süresinin sonunda kiracı yamalı sembolik bir bedelle satın alma hakkı veriliyorsa,
  • Kira suresi kira alınan malın tahmini ekonomik ömrünün en az %75’ini kapsıyorsa,
  • Kiralama süresi boyunca kiracının ödeyeceği bugünkü değerler toplamı kiralanan malın defter bedelinin en az %90’ına eşitse bu işlem finansal kiralama işlemidir.

Operasyonel kiralama

Operasyonel kiralamalarda da belli başlı bazı maddeler ve kriterler vardır. Bunlardan biri kira süresi sonunda mülkiyetin kiracıya devri gerekmiyorsa, kiralama süresi boyunca kiracının ödeyeceği bugünkü değerler toplamı kiralanan mı malın balını defter ve değerinden düşük ise bu işlemde operasyonel kiralama işlemi olmaktadır.

Genellikle Ev sahipleri ve kiracılar arasında hazırlanan bu sözleşmeler içeriğine bakıldığında operasyonel kiralama sözleşmeleri olmaktadır.

Bu tür sözleşmelerde belli bir süreyi içermek üzere yapılmasına karşın önceden belirlenen İhbar süreleri içinde kiracının ihbarda bulunması halinde kiralama dönemi sona ermeden kira sözleşmesi fes edilebilir.

Bu sözleşmelerde de bazı opsiyonlar bulunmaktadır. Bunlardan biri sözleşme sonu opsiyonları, diğeri de paket hizmetler olmak üzere iki başlıkta anlatılabilir.

Sözleşme sonu opsiyonları kiralayan tarafından kiracıya sözleşme süresi sonuna kadar tanıdığı opsiyonlardır. Kiralanan ekipman hiçbir hak ve ücret talep etmeden Leasing firmasına verilmelidir. Bazen bazı ağır yükler söküm ve taşıma masrafları gerektirebilir.

Paket hizmetler diğer bir değişle full Leasing

Bazı Leasing firmaları kira alınan ürünün yanında ürünün yıllık bakımını ve ekipmanlarını ek hizmetler karşılığında düzenli olarak sağlayabilir. Bu ek hizmetlerden bahsedilen bakım onarım, ürün garantisi, yedek parça temini, Bilişim sektörüne yönelik yeni yazılım ve programlar, danışmanlık hizmeti, ürün bozulduğunda veya kullanılamaz hale geldiğinde yeni ürünü verilmesi.

Bu tip paket hizmetleri günümüzde var olan birçok Leasing firmasını tercih edilebilir yapmakla birlikte birçok kurumun hayatını kolaylaştırmaktadır. Örnek vermek gerekirse yöneticilerine araba kiralayan bir firma araçların yıllık bakımları ile veya yedek parçaları ile uğraşmak mecburiyetinde kalmıyor olması.

Diğer firmalarını tercih edebilir müşteriye yapılan ve hayatı kolaylaştıran hizmetler günümüzdeki birçok Leasing firması arasından en iyi olanların ayırt edilebilmesi için olanak sağlamaktadır. Bu tip tam hizmet karşılığı sağlanan Leasingler full-service Leasing olarak adlandırılırken tam tersi bir durum olan net Leasing işlemlerinde ise kiracı sadece kendisi için gerekli olan minimum hizmeti talep eder.

Aslında bu noktada finansal kiralama sisteminde gelinen durum tam olarak arz talep ilişkisidir. Her firmanın bütçesi farklı olması sebebiyle ve çalışan kişi sayısının yeterli olmaması durumunda bütçelerinin elverdiği ölçüde net Leasing işlemlerinin de yapıldığı görülmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ